|
Gyrovliegen ???
Extra...
Een heerlijke introductie
Verschenen in Piloot en Vliegtuig, juni 2002...
Extra ...
Een prima inleiding in het engels:
http://www.jefflewis.net/autogyros.html
1. Autogiros in België:
Autogiro's zien er niet direct
uit als vliegtuigen, maar het zijn evenmin helicopters: het is een eigen,
bijzondere categorie. De eerste toestellen dateren van ...1923. De uitvinder
ervan was Juan de la Cierva die een vliegtuig wou ontwerpen dat niet kon
'stallen' (overtrekken). De ironie van het lot was dat hij enkele jaren na die
uitvinden zou omkomen in een crash van een DC-2 van de KLM. De "LIJSTER" was de
vierde DC-2 van de KLM die verongelukte op 9 December 1936 bij de start van het
Londense vliegveld Croydon. Hij raakte in de mist met het staartwiel een
schutting en viel een mijl verder op een huis. De DC-2 raakte in brand en van de
17 inzittenden werden er 15 gedood, w.o. gezagsvoerder L. Hautzmayer en Don Juan
de la Cierva. De vlieger had een mistpijl uit het oog verloren en wist niet dat
hij vlakbij een heuvel zat.
Vergelijk het met een
gemotoriseerde deltavleugel (DPM) met in de plaats ervan een rotor zoals een
helicopter. Toch is het een veel simpeler en veiliger toestel dan een
helicopter: de rotor wordt niet door de motor aangedreven. Een goed gebouwde
autogiro is veel stabieler, vergt minder onderhoud en is véél goedkoper!
Het is een toestel dat je bijna om het even waar veilig op een strip van amper
10 meter neerzet, dat bijzonder precies te besturen is, zowel links, rechts
omhoog als omlaag en om zijn as kan draaien in de lucht, niet aan de grond moet
blijven bij minder dan 25 knopen wind, niet kan ‘afhaken’ , geen motorpanne
vreest.
Er bestonden al degelijke
toestellen voor de WOII (die postvervoer deden in Amerika), de doorbraak kwam er
sinds Igor BENSON sedert 1955 het basisconcept ontwierp van de moderne
autogiro. Dit toestel was in Amerika bekend van vliegshows en TV. De doorbraak
kwam er in Europa toen K.WALLIS met zijn 'Little Nelly' optrad in de film 'You
only live twice' van James Bond.
Toch is het pas sinds enkele jaren dat autogiros echt doorbraken in Europa,
sinds er in o.m. Engeland, Frankrijk en Italië professionele instructeurs
beschikbaar zijn, en veilige, moderne toestellen.
Voordelen van een
autogiro ten opzichte van een vliegtuig met vaste
vleugel.
Een gyro kan niet 'stallen'
(uit de lucht vallen bij te lage snelheid). Zowel bij het landen als opstijgen
is dit een absolute troef. Door de lage landingssnelheid en het behoud van de
volledige controle zelfs op zeer lage snelheid kun je bijna overal veilig
landen: je hebt geen lange landingsbaan nodig, een strook wei van 50 meter is
ruimschoots voldoende. Als het toch mis gaat is de snelheid zo laag dat de
materiële en zeker lichamelijke schade beperkt blijft. Een autogiro vreest geen
motorpanne: hij blijft perfect bestuurbaar.
Aangezien hij niet kan 'stallen' is er ook geen risico op 'overtrekken' bij het
opstijgen, 'overshoot' bij het landen of afhaken in een bocht, spinnen.
Tijdens de vlucht is de gyro veel minder gevoelig voor turbulenties of wind, een
aangenaam pluspunt voor de piloot dat het mogelijk maakt te vliegen als ULM's al
lang binnenblijven.
Een autogiro is ook bijzonder wendbaar, is relatief goedkoop en heeft een groot
snelheidsbereik (van 30 - 160 km/u)
Zijn kleine afmetingen maken hem gemakkelijk vervoerbaar en op te bergen.
Voordelen ten opzichte
van een helicopter.
Eigenlijk kan een autogiro
bijna alles wat een helicopter kan, behalve 'hooveren' (ter plaatse blijven
hangen) of verticaal opstijgen (al zijn er wel gesofistikeerde machines die dit
wel kunnen). De gemiddelde kost is bijna 1/10 van die van een helicopter, zowel
in aanschaf als in opleiding en onderhoud. Aangezien de rotor niet aangedreven
is is er minder slijtage, geen koppel: de rotor blijft in alle omstandigheden
zijn toeren draaien. Motorpanne bij een helicopter is geen sinecure: de piloot
moet het toestel dan zo vlug mogelijk laten vliegen als een autogiro maar heeft
daar maar enkel fracties van een seconde voor... Voor een gyro is motorpanne
geen probleem.
Gevaren van de
autogiro?
Ondanks al zijn voordelen
blijft een gyro evenwel een vliegtoestel, geen kinderspel. Door dat misverstand
kreeg de gyro ten onrechte af en toe een slechte naam. Vliegen blijft
gevaarlijk, al is gyrovliegen wellicht een van de veiligste vliegsporten.
Grootste risicofactor is de piloot: die moet een degelijke en professionele
opleiding gevolgd hebben en hij moet zijn eigen beperktheden kennen.
Waaghalzerij of opschepperij van gyro-onkundigen is al even erg als een jonge
kerel van 16 zonder opleiding op een 750 cc moto zetten!
Er bestaan momenteel zeer stabiele, degelijke en moderne autogiro's. Toch zie je
nog altijd zelfgebouwde en onveilige toestellen rondtoeren...
Het vliegen met de gyro kent
enkele specifieke gevaren die absoluut moeten gekend zijn. Die komen ruim aan
bod in elke goede opleiding. (zie hierover de theoretische cursus via de link
bovenaan deze pagina). Als je hierin getraind bent is gyrovliegen een zeer
veilige en ongemeen boeiende sport!
2. Waar kan je autogirovliegen?
Om te leren gaan we nog altijd liefst naar Frankrijk,
Engeland, Italië of Spanje. Daar zijn erkende instructeurs die een geldige
vergunning kunnen afleveren. Ook de secretaris van onze Gyroclub Paul WINDEY is erkend als instructeurs autogirovliegen in
Frankrijk.
Voor belgen is het interessant
om enkele uren les-vliegervaring op te doen op een ULM 3-as toestel in één van
de vele ULM clubs in België. Dat geeft wat vlieggewenning en maakt de overstap
op gyro gemakkelijker.
Het is ook nuttig om een belgisch ULM brevet te halen (of een privaat-piloot
brevet, maar dat is duurder), zodat je hier een opleiding volgt over de
basiskennis van het vliegen ende vliegreglementen.
Het gemakkelijkst is
te leren vliegen in Frankrijk. De theoretische examens(over dezelfde
stof als in België) zijn bijna gratis. De praktische lessen volg je bij
een erkend moniteur. Je hebt wel minstens een 10-tal uur lesvliegen
nodig. Nadien begint het solo lesvliegen. Een tiental uren rijden op de
piste is absoluut noodzakelijk. Je kunt die praktijkstage in één
van de opleidingscentra in Frankrijk volgen.
3. Waar kun je ons vinden?
Er zijn enkele terreinen in Noord-Frankrijk waar we vliegen : VITRY en ARTOIS (LFQS),
op 6 km van de Autoweg LILLE naar PARIJS, Arras, Maubeuge of Valenciennes.
Je kunt ons sedert augustus
2004 ook af en toe vinden op het ULM terrein van Liernu, vlakbij de autosnelweg
E411 tussen Waver en Namen.
4. Met welke toestellen vliegen wij?
Alhoewel er heel wat types
autogiro bestaan, zijn er in Europa weinig typetoestellen die beantwoorden aan
de hoogste eisen inzake stabiliteit, materiaalkwaliteit en luchtwaardigheid van
de Magni Gyro's uit Italië. De producent Vittorio MAGNI heeft al meer dan 30
jaar ervaring in helicopter- (bij Agusta) en gyrobouw. Dit zijn professioneel
gebouwde toestellen waarvan er sedert jaren over heel de wereld rondvliegen. In
Europa zijn het de toestellen waar het meest mee gevlogen wordt. Daarnaast
bestaan heel wat toestellen in 'kit' of in zelfbouw, op plan of eigen fabrikaat,
doch hiervoor is een méér dan behoorlijke kennis nodig op velerlei vlak. Af te
raden dus voor beginners of dromers. In Frankrijk staan er méér dan 300
dergelijke toestellen, doch weinigen ervan vliegen regelmatig...
Naast Magni zijn er
ook (zeer gelijkaardige) toestellen van Spaanse (ELA) of Duitse (MT-03)
makelij. Enkele van deze types hebben een typecertificaat
gekregen in UK. 5. De belgische reglementering...?
Lange tijd werden autogiros in
België aanzien als gevaarlijke UFO’s... In 2004 kregen we een tijdelijke
toestemming om in België te vliegen vor een aantal toestellen. Vanaf
2005 leverde de Administratie opnieuw geen toestemmingen meer af, behalve
voor amateurbouwtoestellen. Waarom? Daar hebben we nog altijd het raden naar...
Ondanks diverse
tussenkomsten (Europese Unie, Ombudsman, bij het Kabinet en bij het
Bestuur van de Luchtvaart ) is er nog altijd geen reglementering voor
autogiros in België. Dat is net dezelfde situatie als voor de
paramotoren, of zoals voor de vogels...!
Staatssecretaris
Schouppe beloofde in maart 2010 als antwoord op een parlementaire vraag
dat hij autogirovliegen zou toelaten. Daar wachten we nu op,
geduldig als we de laatste 10 jaar al zijn.... In
Frankrijk, Italië, Engeland, Spanje en Portugal is het relatief
eenvoudig om een toestel in te schrijven, hetzij in de ULM-klasse,
hetzij in de 'amateurbouwklasse'. Ook een aanverwante
vliegvergunning kan je daar verkrijgen.
|
